Wat is Sociocratie 3.0?

Zo veel dat het moeilijk samen te vatten is. We proberen het toch.

Net als zenuwstelsels zijn ook organismen continu in verbinding met elkaar om te reageren op de veranderende omgeving.

Waarom is Sociocratie 3.0 interessant?

Als eens in de drie jaar reorganiseren niet bevalt

Zie een organisatie als een zenuwstelsel. Ieder individu vertegenwoordigd een zenuwuiteinde en is daarmee in staat om prikkels of signalen van de buitenwereld te ontvangen. Wanneer deze prikkels goed door het stelsel worden geleid is het hele systeem in staat om het handelen hierop aan te passen. Stel er zijn bepaalde delen van het stelsel die geen prikkels meer opvangen of de signalen niet doorgeven. Dan kan er cruciale informatie worden gemist. Een hete strijkbout op je hand, bijvoorbeeld…

In organisaties is het vaak zo dat individuen immuun geworden zijn voor prikkels, het opgegeven hebben om ze door te geven of niet in staat zijn ze te ontvangen. Hierdoor wordt cruciale informatie gemist of niet op tijd opgemerkt. In een omgeving die snel verandert, is het van essentieel belang dat organisaties tijdig opmerken wanneer zij moeten veranderen en wat zij moeten veranderen, zodat ze zich hierop kunnen aanpassen. Deze tijd vraagt namelijk om aanpassingsvermogen, wendbaarheid. Eens in de drie jaar een reorganisatie bevordert de wendbaarheid niet. Het leidt alleen tot wantrouwen richting de top van de organisatie.

Sociocratie 3.0 zet medewerkers weer aan

 

De patronen van S3 bieden manieren om de organisatie weer te laten functioneren als een goed werkend zenuwstelsel. Ieder individu is sensitief voor de omgeving en pikt spanningen op. Spanningen die ontstaan door een discrepantie tussen 'hoe het is' en 'hoe het zou moeten zijn'. Deze spanning wordt met een driver statement omgevormd tot een signaal dat door het hele stelsel wordt begrepen.

Iedereen die door een signaal geraakt wordt kan vervolgens invloed uitoefenen op een eventueel besluit tot handelen. Ook zorgt het ervoor dat er niet steevast op ieder signaal wordt gehandeld, maar dat de wijsheid van de groep gebruikt wordt om in te schatten of handelen wel echt nodig is. Door consent besluitvorming toe te passen kan er een weloverwogen beslissing worden genomen over hoe de gewenste situatie bereikt kan worden om de spanning op te lossen. Alle besluiten hebben een evaluatiedatum en een eigenaar, waardoor je ervoor zorgt dat je tijdig kan bijsturen en ook tijdig kan stoppen met activiteiten die overbodig zijn.

S3 streeft naar de ontwikkeling van een cultuur waarbinnen wordt samengewerkt op een manier die goed aansluit bij de natuur van de mens. De patronen dragen bij aan ons verlangen naar purpose (zingeving), autonomie en meesterschap, naast onze behoefte aan goede relaties met de mensen om ons heen en het gevoel ergens bij te horen. Zo biedt Sociocratie 3.0 een toolbox om de knelpunten in het zenuwstelsel te herstellen. Op een mensgerichte en effectieve wijze.

Sociocratie 3.0 is continu in ontwikkeling en is vrij beschikbaar. De patronen variëren van zeer uitgebreide processen en structuren tot (soms) voor de hand liggende gedragingen.


Wat is Sociocratie 3.0?

Flexibel, praktisch en op principes gebaseerd.

S3 is een op principes gebaseerde praktische gids, bestaande uit diverse tools die bijdragen aan de ontwikkeling van wendbare, veerkrachtige en effectieve organisaties. Het is een modulair systeem, wat betekent dat je er uit pakt wat je nodig hebt. Maar alleen enkel wanneer je iets nodig hebt. Het is mogelijk om alle patronen in te zetten en S3 als volledige werkwijze te adopteren, maar dat is niet noodzakelijk. De patronen kunnen worden toegepast binnen teams, organisatiebreed, met hiërarchie, zonder hiërarchie en op elke schaal.

We hebben het nog nooit gedaan, we weten niet precies waar we zullen uitkomen, dus we hebben we alle wijsheid nodig om toch te gaan bewegen.

S3 richt zich op 4 dimensies van organiseren: participatie, besluitvorming, uitvoering en wendbaarheid.


Dimensies Participatie en Besluitvorming

Benutten van collectieve wijsheid

Besluitvorming in Sociocratie gaat op basis van consent. Iedereen die geraakt wordt door het besluit zou invloed moeten kunnen uitoefenen op het te nemen besluit. Huh? Maar hoe krijgen we de moeilijke besluiten er dan doorheen? Door te zoeken naar de nee's! We gaan niet op zoek naar alle 'ja'-s zoals bij consensus en vergaderen dus niet net zo lang totdat iedereen het ermee eens is. In consent besluitvorming zoek je naar de waarde die vertegenwoordigd wordt door de 'nee'.

Een nee, of een bezwaar, betekent dat er redenen zijn om geen uitvoering te kunnen geven aan het voorstel. Er is een risico bij de uitvoering van het voorstel of er is een directe verbetering mogelijk op het voorstel en er wordt waarde gemist wanneer deze niet wordt toegevoegd. Een bezwaar is niet: 'ik heb een ander idee' of 'ik vind het niet zo leuk'. Bezwaren op een voorstel zullen altijd eerst worden gekwalificeerd door de groep. Wanneer de groep zich kan relateren aan het bezwaar, gaan zij gezamenlijk op zoek naar water nodig is om het bezwaar op te lossen.

Mindset

Houding en gedrag bepalen de effectiviteit van de samenwerking. Naast de zeven principes zijn er daarom drie geheugensteuntjes die helpen om de juiste mindset te bereiken. Ze dienen als spiegel die je elkaar en jezelf kunt voorhouden.


Dimensies Uitvoering en Wendbaarheid

Structureer je organisatie, waar nodig

Sociocratie 3.0 biedt de mogelijkheid van het delegeren van invloed. Op het hoogste niveau zijn we gezamenlijk eigenaar van het doel van de organisatie. We kunnen ervoor kiezen om onderdelen van de realisatie te delegeren naar bijvoorbeeld cirkels of rollen. Daarmee delegeren we zowel de realisatie als de beslissingsbevoegdheid voor het domein. Door het linken van cirkels middels vertegenwoordiging en werken met rolselectie, garandeert S3 gelijkwaardigheid. De macht kan dus prima in een rol, of team liggen. Zij zijn echter aan review onderhevig en niet automatisch de invuller van die rol voor de eeuwigheid.

De uitvoering van het werk in S3 is sterk gelinked aan de Scrum en Kanban werkwijze. Verdelen van werk gaat op basis van het principe van 'pulling in work' in plaats van het geven van taken. S3 voegt verder toe dat er gewerkt wordt met een dubbele backlog: een voor de operatie (de uitvoering van het werk) en een voor de governance (datgene waarover nog een beslissing te nemen is).


Hoe pas je S3 toe?

De juiste dingen doen op het juiste moment.

Door te navigeren via spanning en daar te beginnen waar de urgentie het grootst is. Het vertrekpunt is duidelijk, het eind alleen niet. Begin met het leren opmerken en concretiseren van spanningen door ze op te schrijven in een Driver Statement. Dit zijn ongeveer twee zinnen met een heldere beweegreden. Prioriteer deze en bekijk stap voor stap wat er nodig is om de spanning op te lossen en naar de gewenste situatie te komen. Hiervoor kan je iedere keer een kijkje nemen in te S3 toolbox.

Heeft jouw organisatie vooral moeite met besluitvorming? Laten we dan gebruik maken van consent besluitvorming. Blijven er taken liggen, doordat het niet duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is? Laten we dan domeinen, rollen en cirkels gaan definiëren. Lopen mensen tegen problemen aan, maar weten ze niet wat ze ermee moeten doen? Laten we dan kijken wie er geraakt worden door een dergelijke spanning en hoe we hen kunnen betrekken bij het vinden van een oplossing. Door zo stap voor stap aan de slag te gaan ontstaat er vanzelf een structuur. Een dynamische structuur, want in deze wereld blijft niks lang hetzelfde.


Be the change

Het moeilijkste aan Sociocratie 3.0

Een belangrijk onderdeel van S3 is het gedrag van de mensen in de organisatie. Deze zijn weerspiegeld in de 7 principes en 3 mindsets. In het begin kan het voor mensen erg wennen zijn om op deze manier met elkaar samen te werken. De interactie processen zijn strak: er is geen ruimte voor discussie, ongefundeerde meningen en machtsspelletjes. Na een tijd merken mensen welke voordelen dit oplevert.

Om deze reden is het aan te raden om een externe facilitator in de arm te nemen en tenminste een training te volgen voor je zelf aan de slag gaat. Het moeilijkste aan S3 is namelijk dat je moet vergeten hoe je vroeger met elkaar samenwerkte. Je moet nieuwe patronen durven aannemen. Voor jezelf, maar ook voor de groep. Lukt je dit? Dan is het daarna is het een kwestie van veel oefenen, reflecteren, leren en verbeteren!

Leer de patronen toepassen

We hebben verschillende patronen geclusterd in trainingen van één tot drie dagen. Maak kennis met de basis in een open training, of nodig ons uit bij jouw organisatie.

Maak kennis met Sociocratie 3.0

Navigeer via spanning en doe wat nodig is. Dat is lang niet altijd een hele training. Soms ben je met een workshop al een eind op weg. Bekijk welke workshops we aanbieden.

Laat je meenemen in Sociocratie 3.0

Natuurlijk is het mooi als je het zelf kunt, maar soms is hulp van buiten handig. Wij faciliteren processen die vastzitten door S3 patronen toe te passen. Bekijk onze diensten.