Consent besluitvorming met je team

Iedereen een stem. Gelijkwaardigheid. Progressie voorop.

Share

“Vind ik dit een goed idee? Tja, ik ben er niet op tegen, maar zijn ideeën pakten in het verleden niet altijd goed uit...” of “Leuk idee, maar ik heb een ander idee!”. Vaak zijn dit redenen om je mening te uiten. Dit stevig te onderbouwen en daardoor misschien wel het originele idee af te ketsen. Terwijl dit helemaal niet je bedoeling is! Hoe zorg je voor krachtige besluitvorming met je team? Waarbij ieders mening even zwaar telt, goede ideeën de ruimte krijgen en er commitment is van alle teamleden?

Een beslissing hoeft niet perse gemaakt te worden door degene die het beste kan onderbouwen, de hoogste functie heeft of het hardst kan schreeuwen. Een methode die elk persoon in het team een stem geeft, gelijkwaardigheid en progressie voorop stelt is consent besluitvorming. Besluitvorming op basis van consent is één van de basisprincipes van Sociocracy 3.0, een toolbox bestaande uit patronen voor snelle en gelijkwaardige samenwerking.

Consent en consensus. Wat is het verschil?

Consensus is een beslissing op basis van unanimiteit. Het besluit wordt pas genomen als alle deelnemers “voor” zijn. Door unanimiteit wordt macht van de meerderheid voorkomen, en heeft de minderheid evenveel belang. Iedereen is het met elkaar eens; dit klinkt natuurlijk heel mooi. Maar de kans dat een voorstel doorgaat is daardoor erg klein. Is het wel nodig dat iedereen “volledig voor” is? Kiezen we niet vaak een oplossing die dusdanig is afgezwakt zodat  iedereen akkoord gaat, maar niemand er echt blij mee is?

Bij consent gaat het er niet om dat iedereen het ermee eens is met de oplossing, maar gaan we op zoek naar redenen om iets niet te doen. Bij de consent besluitvorming betrek je de mensen die geraakt worden door het onderwerp en een eventuele uitkomst. Zij moeten invloed kunnen hebben op het besluit. Op basis van rondes bekijk eerst of er een gezamenlijke beeld van het vraagstuk en de voorgestelde oplossing bestaat. Vervolgens vraagt de facilitator welke zorgen en bezwaren er zijn ten opzichte van het voorstel. Deze zorgen en bezwaren gebruik je als verrijking voor het voorstel. Zodra er de bezwaren zijn weggenomen, is er consent van de groep. Zorgen mogen er zijn, maar remmen de besluitvorming niet. De zorgen worden meegenomen in de volgende stappen van de uitvoering. Het zijn voor nu geen redenen om het proces op te houden, maar dienen later voor evaluatie.

 

Consent besluitvorming creative commons Sociocratie 3.0

Hulpmiddel: Drie handgebaren

Iedereen steekt een gebalde vuist in de lucht. Er wordt tot 3 geteld en bij 3 geef je aan wat je denkt van het voorstel:

  • Thumbs up! oftewel duim naar boven betekent in dit geval niet dat je het uitstekend vindt, maar ‘Ik kan uitvoering geven aan dit voorstel’. Ik zie geen risico’s en heb niets toe te voegen om het voorstel te verrijken.
  • Ken je het handgebaar van een twijfel? Hand open, palm naar beneden is en een beetje wiebelen betekent ‘ik heb zorgen over het voorstel, maar geen bezwaar’
  • Het bezwaar is hetgeen we echt naar op zoek zijn. Het is niet de duim omlaag, zoals de vroegere keizers bepaalden over het levenslot - in dit geval van een voorstel -, maar een open hand met de palm omhoog is, betekent ‘ik heb bezwaar om verder te gaan met dit voorstel’. De open hand is het gebaar voor een gift (of een aanbod): je hebt kennis die het voorstel kan verrijken. Door je bezwaar te uiten kun je de groep behoeden voor onvoorziene risico’s, of het voorstel verrijken met jouw kennis of inzichten.

 

Handgebaren consent besluitvorming sociocratie 3.0

Verrijking van het voorstel

Iemand heeft een overwegend bezwaar, wat nu? Laat diegene het bezwaar toelichten en vraag om een voorstel voor verbetering. Kan die door de persoon niet benoemd worden? Ga dan samen met de groep op zoek naar een oplossing voor het wegnemen van het bezwaar. Dit is de verantwoordelijkheid van de hele groep, niet van één iemand: de kracht van consent besluitvorming.

Door aan de hand van de snelle stemrondes in te zoomen op de bezwaren van de groep, verrijk je samen het idee voorstel. Het voorkomt het bekende gedrag van verzanden in voorbeelden of discussies. Als iemand een zorg of een bezwaar heeft wordt deze vanzelf kenbaar, besproken en geprobeerd weg te nemen door een toevoeging. Toch kan het zijn dat er een patstelling ontstaat: twee of meer personen hebben precies tegenovergestelde standpunten. Probeer dan op zoek te gaan naar de én-én oplossing die recht doet aan beide beweegredenen (niemand is slim genoeg om 100% ongelijk te hebben). Dat kan eenvoudig door deze personen te vragen om in een minuut samen een oplossing te bedenken. Vaak is dit al voldoende om tot een aanpassing te komen die recht doet aan het gevoel of de inhoud die beide vertegenwoordigen. Vervolgens stemt de groep opnieuw op de aanpassing totdat er alleen nog maar ‘ik heb geen bezwaar’ of ‘ik heb zorgen, maar geen bezwaar’ wordt gestemd.

Een gedragen besluit

Alle overwegend bezwaren zijn weggenomen en het voorstel is er consent van de groep. De zorgen die nog aanwezig kunnen zijn neem je mee in het uitwerken van een voorstel. Je kunt deze goed gebruiken als criteria om de effectiviteit van het besluit te evalueren. De groep heeft een gedragen besluit kunnen nemen, waarin bezwaren en zorgen meegenomen zijn. Ieders stem is gehoord en we kunnen het uitvoeren!

Dit lezende denk je misschien ‘wat omslachtig’ of ‘dat zal wel veel tijd kosten’. De truc: door alle bezwaren vooraf te kennen, voorkom je de gesprekken bij het koffiezetapparaat die de uitkomst in twijfel trekken. Tel die maar eens bij elkaar op en bedenk wat dat doet met de flow in jouw organisatie.

 

Sociocratie 3.0 is een decentraal gedistribueerd onder een Creative Commons Free Culture license. Het is een co-creatie door Bernhard Bockelbrinck, Liliana David en James Priest. Meer informatie vind je op https://sociocracy30.org/. Op rebelwise.com vind je hierop gebaseerde Nederlandse materialen.


Zelf doen?

Zou je dit ook wel eens met je team willen proberen? Dat kan! Bekijk de workshop Consent Besluitvorming en neem contact met ons op.

Kennis maken?

We organiseren regelmatig momenten om kennis te maken met Sociocratie 3.0 en daarbinnen Consent besluitvorming. Check de agenda voor onze volgende meetup!



Leave a Reply

Your email address will not be published.


Comment


Name

Email

Url